KSIĄŻĘ I RÓŻA

Francuska powieść Antoine’a de Saint-Exupéry o Małym Księciu jest ogólnie znana. Odbiera się ją jako baśń, przypowieść lub metaforę ilustrującą kłopoty i wartości, z jakimi większość ludzi mierzy się w poszczególnych sytuacjach życia – ze skutkiem rozmaitym.

Interpretacja tej historii nie nastręcza specjalnych trudności, bo wiele prawd jest tam powiedzianych jasno i bezpośrednio, poza tym konwencja baśni ułatwia lekturę.

Jeśli o mnie chodzi, to odbieram tę czarującą opowieść również w świetle wiedzy duchowej. W tej wersji związek Księcia Róży jawi mi się jako alegoria więzi między aspektem kobiecym i męskim, które współistnieją i działają w obrębie jednostkowego ciała człowieka, a nie tylko w układzie obu płci.

Książę w tym ujęciu jest reprezentantem aktywnej i przedsiębiorczej męskiej energii (yang), natomiast Róża ucieleśnia dyskretną i uczuciową energię żeńską (yin).

Prześledźmy ich losy bardziej dokładnie.

Mały Książę, samotny władca mikroskopijnej planety, zniechęcony do dalszej opieki nad kapryśną, chociaż piękną Różą, wyrusza w galaktyczną wyprawę. Planuje odwiedzić inne planety, poznać ich mieszkańców i podejrzeć rozmaite sposoby życia. Róża pozostaje na planecie samotna, wciąż obrażona i niepewna z powodu obaw przed tygrysim atakiem, mało prawdopodobnym (chociaż w baśniowych krainach nigdy nic nie wiadomo).

O podróży gwiezdnego chłopca opowiada narrator-lotnik, rozumiejący doskonale jego melancholijny świat, ponieważ rozpoznaje w nim dziecięce alter ego.

Książę doświadcza w podróży wielu rozczarowań. Przygody przestają być tak intrygujące, jak wcześniej sądził, a osoby spotkane po drodze ukazują przede wszystkim, jak dziwni są tzw. „dorośli ludzie”, jak cudacznymi zajmują się sprawami i jak bezsensowny wiodą żywot.

Z ludzi jedynie Lotnik nie zawodzi jego oczekiwań. Rozumieją się dobrze, w rozmowie i w milczeniu, postępując prawdziwie nawet, gdy bywa im smutno.

Nie zawodzą chłopca również zwierzęta. Lis, wbrew swej marnej opinii w tradycji bajkowej, jest mędrcem i oddanym przyjacielem. To on uczy Księcia przyjaźni jako sztuki „tworzenia więzi” i tłumaczy istotę miłości, która, jakkolwiek niewidzialna, „jest najważniejsza”. Żmija natomiast proponuje Księciu własną „jadowitą” usługę,  dzięki której jego powrót na planetę może odbyć się błyskawicznie.

Specjalnym przeżyciem dla chłopca staje się wizyta w Ogrodzie Róż. Wobec tego spektaklu piękna, aromatu i pokusy Książę wpada w rozpacz z powodu degradacji jego wybranki do kategorii zwykłych i licznych kwiatów. Na szczęście, w krytycznym momencie głos zabiera znowu Lis – znawca przyjaźni i miłości. Tłumaczy zakochanemu, że szczególność osoby umiłowanej wynika nie tyle z jej przynależności do określonego gatunku kwiatów, ile ze szczęścia przebywania w jej obecności oraz troski i odpowiedzialności za wszystko, co jej dotyczy. Uroki świata i zewnętrzne walory innych Róż nie zagrażają uczuciu, gdy polega ono na silnej więzi i dobru świadczonemu sobie nawzajem.

W rzeczywistości to bliskość powstała między Różą i Księciem oraz wspólne przeżywanie codzienności zapewniają damie niepowtarzalne i jedyne miejsce w sercu kochającego.

Postać Róży wyraża kobiecą świadomość własnej atrakcyjności, dlatego zachowuje się z wyższością, oczekując podziwu oraz spełniania potrzeb. Ta kwiatowa pani posiada jednak ukrytą wrażliwość, subtelność uczuć i inteligencję, które ujawniają się dopiero przy pożegnaniu. Wtedy przeprasza Księcia za swe przykre zachowanie i wyznaje mu miłość, dotychczas przemilczaną. Mimo żalu rozłąki nie zatrzymuje jednak oblubieńca. Wiedziona kobiecą intuicją rozumie, że musi on wyruszyć w podróż, by odkryć tajemnice świata, poznać lepiej siebie i ludzi, a także ujrzeć inne Róże. Dopiero wtedy zrozumie, na czym polega życie ich obojga, dom na planecie oraz miłosny związek istot dość odmiennych.

Róża – obrazująca energię kobiecą i Książę – przedstawiciel energii męskiej stanowią dwa bieguny mocy witalnej, które działają w każdej ludzkiej osobie, jakkolwiek w różnym natężeniu i w nierównych proporcjach, zależnie od płci oraz cech osobowościowych (→ Pamela Kribbe: Vivre selon le cœur. Tłum. francuskie Christelle Schoettel, Wyd. Hélios, Villefloure, 2012, s.151-153; tłumaczenie własne). Maria, Matka Jeszuy, dobitnie podkreśla tę współzależność:

„Energia kobieca w swej najwznioślejszej formie jest energią Boskiego Źródła. Można ją odczuć w głębi serca, lecz jest tak eteryczna i subtelna, że łatwo ją przeoczyć i zignorować. Teraz na Ziemi ta anielska energia budzi się już u wielu ludzi. Przez długi czas była jednak wypierana, raniona i kaleczona. Odradza się wreszcie i rozkwita w dzisiejszych czasach. W swym wydaniu zbiorowym przechodzi przez proces uzdrowienia i transformacji, dzięki czemu zmieni ogólną świadomość, zarówno mężczyzn jak i kobiet.

Tak poważna zmiana nie może się wszakże dokonać bez odrodzenia drugiej głównej siły sprawczej w człowieku: męskiej energii poszukiwacza przygód. Męskość duszy charakteryzuje się zdolnością manifestacji, determinacji i wytyczania granic, które umożliwiają doznanie własnej indywidualności i oderwania od Jedności z Bogiem. Poszukiwacz przygód, obecny wewnątrz każdego człowieka, wyodrębnia się ze wspólnoty, by wyruszyć na podbój nowych ziem i osobistych przeżyć. Potrzeba mu odmienności, a nie podobieństwa do innych, dlatego angażuje się w konflikty i walki. To właśnie męska energia wygnała nas niegdyś z raju, czyli z doskonałego stanu świadomości Jedni. Poszukiwacz przygód przeczuwał bowiem, że poza rajem istnieją inne krainy oraz nowe doświadczenia, poszerzające i uzupełniające wszystko, co już znane. Ten męski duch przygody i żądza podróży poza obszar Źródła stanowi wyraz kreatywnej potęgi Boga.

[…] Obie energie są naturalnym dziedzictwem wszystkich mężczyzn i wszystkich kobiet.”

Od współpracy i relacji między dwoma biegunami bytu zależy przebieg każdej człowieczej historii i każde przejawienie się jednostki w świecie. Książę i Róża mają różnorodne funkcje, swoistą postać, inne charaktery i cele, ale warunkują i inspirują siebie nawzajem. Jedno bez drugiego skazuje się na deficyt i życie połowiczne czy ułomne.

Łagodność, stałość, miękkość energii kobiecej może spowodować nadmierną słabość i uległość, czyli postawę niewolnicy, dlatego przekorna Róża Saint-Exupéry’ego buntuje się i stawia oblubieńcowi ciągłe wymagania. Dzięki swej zmiennej i niepokojącej naturze taka kobiecość wymusza na partnerze respekt i uwagę, a ponadto kieruje go ku nowym wyzwaniom.

Męska gwałtowność, głód przygód, walka i ekspansja energii władczej nieraz prowadzi do agresji i despotyzmu, więc Książę Saint-Exupéry’ego zadowala się raczej poznawczą i opiekuńczą manifestacją mężczyzny. Ciekawość nowych odkryć oraz odpowiedzialność za swoje terytorium i swoją panią czynią z niego nie tyle zdobywcę, co zarządcę i rycerza.

Delikatność i uczuciowość kobiecości potrzebuje wzmocnienia i ochrony, a męski aktywizm odpoczywa i łagodnieje w klimacie ciepła oraz czułości. Autor Małego Księcia buduje właśnie taką dialektyczną wersję związku płci i energii spolaryzowanych.

W literackim świecie walka i ścieranie się żywiołów ulega transformacji w wizję uzupełniania się i odkrywania kompromisu – za cenę rezygnacji z pewnych cech odrębności, za to z korzyścią dla wspólnoty i oddania.

Każda z energii przeciwstawnych w samotności odczuwa niedosyt i tęsknotę za pełnią. Razem mogą osiągnąć wyższą jakość życia niż w pojedynkę, przekroczyć egocentryzm, więcej poznać i zdziałać, chociaż wspólne życie rzadko przypomina sielankę, a napięcia prowadzą do niejednego wybuchu.

Kobieta, wyprowadzająca męską energię z ukrycia, zyskuje możliwość wykorzystania jej w podejmowaniu decyzji, realizacji zadań, zaradności i odporności na przeszkody. Mężczyzna, uwalniający z uśpienia swój element kobiecy, przestaje bać się delikatności, współczucia i służby na rzecz innych. W tej wspólnej drodze zostaje osiągnięty kolejny szczebel ewolucyjnego rozwoju człowieczeństwa, który już teraz daje się zauważyć u wielu wspaniałych osób.

W baśniach zawiera się odwieczna mądrość zbiorowa, która w kolejnych odsłonach Historii potrzebuje jedynie nowej aktualizacji.

2 myśli w temacie “KSIĄŻĘ I RÓŻA

  1. Co za cudowna opowieść o Miłości, która zawsze jest trudna i unikalna, ale wynosząca ludzi obojga płci na zupełnie nowy poziom zrozumienia, bliskości i nieznanego…

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s